گزارش مختصری از نشست نخبگانی فناوری اطلاعات در قوه قضائیه - نشست 10بهمن 96

گزارش مختصری از نشست نخبگانی فناوری اطلاعات در قوه قضائیه - نشست 10بهمن 96

توضیح کلی نشست

نخستین نشست نخبگانی فناوری اطلاعات قوه قضائیه پس از تلاوت قرآن کریم با معرفی کوتاه نشست و هدف آن توسط ریاست پژوهشکده آمار و فناوری اطلاعات پژوهشگاه قوه قضائیه، در تاریخ 10/11/96 در سالن همایش‌های دانشگاه صنعتی امیرکبیر با هدف آشنایی و تبادل نظر اساتید و نخبگان دانشگاهی با مسائل، اقدمات و پروژه‌های جاری و اجرایی شده حوزه فناوری اطلاعات قوه قضائیه آغاز گردید.

سخنرانی افتتاحیه جناب حجه الاسلام دکتر شهریاری (رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه و معاون رئیس قوه قضاییه )

مقدمه‌ای بر عدالت الکترونیک

در این همایش ابتدا جناب حجه الاسلام دکتر شهریاری به اهداف، برنامه‌ها و فعالیت‌های انجام‌شده در زمینه عدالت الکترونیک اشاره‌ و خاطر نشان نمودند که این امر با توجه به افزایش مراجعین به دستگاه قضا و نیز توسعه فناوری‌های اطلاعاتی از نیازمندی‌های امروز جوامع می‌باشد و قوه قضائیه نیز تمام تلاش خود را در راستای تحقق این مهم دارد. اقداماتی که قوه قضائیه در این زمینه انجام داده است قابل دسته بندی در چهار سطح، خدمت گیرندگان و ذینفعان، فرایندهای درون سازمانی، زیر ساخت های فنی و توانمندسازی نهادی می‌باشد.

سامانه خدمات الکترونیک قضایی

سطح اول این اقدامات شامل پروژه‌ها و سامانه‌هایی می‌شود که مستقیم مراجعین و وکلا و نیز سایر سازمان‌ها همچون نیروی انتظامی و ... با آن در ارتباط می‌باشند که از جمله آن می‌توان به سامانه خدمات الکترونیک قضائی (سخا) اشاره نمود. در این راه حل فناورانه، افراد علاوه بر امکان دسترسی به آن از طریق اینترنت می‌توانند به دفاتر خدمات قضائی نیز مراجعه نمایند که تاکنون حدود 300 دفتر در کشور فعال گردیده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال این تعداد به 700 و در سال بعد 1600 دفتر افزایش پیدا کند.از جمله مزایای این سامانه عدم نیاز به حضور افراد در مراجع قضائی و نیز محدود نشدن به منطقه جغرافیایی است. همچنین امید است به واسطه استفاده از کارت‌های ملی هوشمند و تعریف امضای الکترونیک افراد در این کارت‌ها نیاز به حضور در دفاتر جهت احراز هویت نیز رفع گردد. البته هم اکنون این امکان برای وکلا و کارشناسان منتخب وجود دارد. که این امر باعث افزایش سلامت اداری نیز می‌گردد.

معرفی ابلاغ الکترونیک

از دیگر پروژه‌های مهم در این سطح می‌توان به سامانه ابلاغ الکترونیک اشاره نمود که بسیاری از مشکلات قوه قضائیه را حل نموده است. در گذشته بالغ بر 80 درصد ابلاغ‌های دستگاه قضا به دست افراد نمی‌رسید و این امر باعث عدم حضور طرفین، در نتیجه تمدید وقت دادرسی و یا نهایتاً صدور رأی غیابی می‌گردید. بخش عمده‌ای از این مشکلات اکنون با راه‌اندازی سامانه ابلاغ الکترونیک مرتفع شده است.

اقدامات درون سازمانی و زیرساختی فنی در قوه قضائیه

در خصوص اقدامات درون سازمانی که سطح دوم را تشکیل می‌دهند می‌توان به اتصال 900 نقطه قضائی به شبکه داخلی قوه قضائیه اشاره نمود که پس از شبکه بانکی وسیع ترین VAN کشور است. پیاده‌سازی این شبکه از زمان ریاست حضرت آیت‌الله شاهرودی آغاز گردیده بود که در دوره ایشان به پوشش 75 درصدی نائل شد و هم اکنون بیش از 5 سال است که این سطح به 100 درصد رسیده است. همچنین دسترسی بیش از 40 هزار نفر در قوه قضائیه به دبیرخانه الکترونیک از جمله اقدامات این سطح می‌باشد.

همچنین با توجه به ثبت کامل اطلاعات پرونده‌ها در سامانه CMS امکان نظارت بر عملکرد کارکنان و قضات وجود دارد و با راه اندازی این سیستم امکان گزارش‌گیری بیش از 50 نوع و حتی بر اساس آمار جرائم و منطقه جغرافیایی نیز فراهم گردیده که در گذشته بسیار محدود بود.

در زمینه منابع سازمانی نیز با پیاده سازی سیستم ERP، امکان نظارت بر منابع فیزیکی، مالی و انسانی نیز فراهم گردید.

پابند الکترونیک

در طرح دیگری که در قوه قضائیه با هدف کاهش زندانیان جرائم خرد آغاز گردیده است استفاده از پابند الکترونیک جهت زندانیان جرائم کوچک است که هم‌اکنون بر روی 33 زندانی به صورت پایلوت اجرا می‌گردد که امید است با گسترش استفاده از آن و حل موانع قانون تا 30 در صد از آمار زندانیان کاهش یابد.

سخنرانی کلیدی توسط دکتر ستاری معاون محترم علمی و فناوری رئیس جمهور و رئیس مرکز بنیاد نخبگان

پس از پایان سخنان جناب حجه الاسلام دکتر شهریاری، جناب آقای دکتر ستاری معاون محترم علمی و فناوری رئیس جمهور و رئیس مرکز بنیاد نخبگان به عنوان میهمان ویژه به ایراد سخن پرداختند و با بیان اینکه با توجه به وجود درآمد نفتی، کشور به صورت پدرسالارانه اداره می‌گردد که این امر مانع توسعه خلاقیت است. در ادامه وی بر حمایت از بخش خصوصی و توسعه استارت آپ ها در کشور که به عنوان شرکت های دانش بنیان تأسیس می‌گردند و اکنون بخش عمده‌ای از کارآفرینی کشور به واسطه این شرکت‌ها تأکید نمودند.

جناب آقای دکتر ستاری با بیان اهمیت توسعه فناوری اطلاعات در زمینه شفاف سازی عملکرد، بیان داشتند که امروزه با ایجاد و توسعه فروشگاه‌های اینترنتی که باعث شفاف سازی قیمت و نیز ورود قانونی کالاها به کشور شده‌اند باعث کاهش پرونده‌های تعزیراتی گردیده است. اگر این شفاف سازی در سایر بخش ها نیز تحقق یابد باعث کاهش پرونده‌های قضائی خواهد شد.

گزارشی از پنل های تخصصی

پس از پایان بخش اول نشست دو پنل به صورت موازی جهت بررسی عمیق‌تر اقدامات انجام شده در قوه قضائیه و نیز استفاده از راهنمایی اساتید محترم حوزه فناوری اطلاعات برگزار شد که در پنل اول به موضوعات "خدمات و کسب‌وکار الکترونیک" و "هوش مصنوعی و علم داده" پرداخته شد و در پنل دوم شامل موضوعات در زمینه زیرساخت امنیت، شبکه‌های کامپیوتری و نرم افزار و پایگاه داده مرور گردید.

پنل کسب‌وکار الکترونیک

پنل نخست با سخنرانی مدیر کل خدمات الکترونیک قضایی مرکز آمار و فناوری اطلاعات با موضوع خدمات الکترونیک که اکنون در قوه قضائیه در حال اجرا است آغاز گردید. وی با بیان اینکه امروزه بیش از 700 فرآیند قضائی، الکترونیک گردیده است. وی به مشکلات و تنگناهای قانونی که در این راه بود، اشاره داشت که با تلاش و حمایت قوه قضائیه مرتفع و فرهنگ سازی لازم در خصوص استفاده از این خدمات در بین قضات، کارکنان و مراجعین صورت گرفته است. خدمات الکترونیک ارائه شده در پنج دسته: اطلاع رسانی، خدمات آغازین، خدمات کمکی/ پشتیبان، خدمات تکمیلی پرونده و خدمات پیگیری ارائه می‌گردد که مزایایی همچون : ارائه سریع‌تر و ارزان‌تر خدمات و اطلاعات، کاهش مراجعات به دستگاه قضایی، کاهش تخلفات، گردش اطلاعات و عملیات مطلوب و ... به همراه داشته است.

پروژه ارزیابی خدمات الکترونیک قضایی

در راستای ارزیابی خدمات الکترونیک قضائی، پروژه‌ای با همکاری دانشکده مهندسی صنایع (پردیس فنی) دانشگاه تهران با عنوان "طراحی و ارائه مدل شخصی سازی شده ارزیابی‌ عملکرد دفاتر و سامانه خدمات الکترونیک قضایی (سخا)" در حال اجرا می‌باشد. در این طرح، ابتدا به مطالعه تطبیقی سیستم‌های مشابه در سایر کشورها و مدل­های ارزیابی عملکرد آن‌ها پرداخته شده و سپس بر اساس نتایج این مطالعات و مدل‌های استاندارد حوزه ارزیابی عملکرد دولت الکترونیک، مدل نهایی جهت سنجش میزان موفقیت دفاتر خدمات الکترونیک قضایی طراحی خواهد گردید.

پنل هوش مصنوعی و علم داده

یکی از چالش‌های اساسی مطرح شده در خصوص سامانه سخا اسناد و مدارک ارسالی توسط کاربران می‌باشد که بعضا این اسناد هم دارای حجم بالا، عدم وضوح لازم در اسکن و احیانا مخدوش هستند. این امر مشکلاتی را در ذخیره سازی، ارسال و دریافت در شبکه ایجاد می‌کند و از سویی دیگر اکنون امکان بهره برداری بهینه از آن را از بین می برد. بدین منظور پروژه‌ای تحت عنوان "موتور پردازش خودکار تصاویر اسناد" توسط یکی از اعضای هیئت علمی گروه هوش مصنوعی دانشکده مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات دانشگاه صنعتی امیرکبیر در حال اجرا می‌باشد. در این پروژه تأکید بر بهبود کیفت و کاهش حجم تصاویر ارسالی همچنین امکان تجمیع اسنادی که به صورت چند تکه اسکن شده اند است. بخش دیگر ارائه ایشان به استفاده از هوش مصنوعی در جهت تشخیص اسناد ارسالی اختصاص داشت که نه‌تنها اسناد همچون شناسنامه، کارت ملی و ... قابل تشخیص توسط ماشین باشند علاوه برآن امکان دریافت اطلاعات محتوایی آن‌ها نیز مانند برخی مشخصات اسناد نیز فراهم گردد.

هوش مصنوعی یکی از زمینه‌های نوپای فعالیت قوه قضائیه در حوزه فناوری اطلاعات است که جناب آقای هراتی نیک دبیر محترم علمی همایش نیز در این زمینه سخرانی نموده و اشاره داشت که برخی از کشورها ازجمله چین، امریکا و ... از سیستم‌های هوش مصنوعی در زمینه پردازش داده ها استفاده می‌کنند و به عنوان سامانه‌ای که می‌تواند کمک به تصمیم‌گیری قضائی نمایند به عنوان دستیاران قضات حضور دارند اما باید این نکته را در نظر داشت که استفاده از این سیستم‌ها به معنای جایگزینی قضاوت نیست و یا خدشه به استقلال قضائی وارد نمی‌آورد، بلکه بیشتر تحلیل و جمع‌آوری داده‌ها را تسهیل نموده و به تصمیم گیران قضایی کمک شایانی می‌نماید. از جمله این فرایندها می‌توان به متن کاوی اشاره نمود که در سخنرانی جناب آقای مینایی به آن اشاره گردید. در صورت اجرای چنین پروژه‌هایی در قوه قضائیه می‌توان بخشی از تحلیل داده‌ها را به ماشین‌ها سپرد که مزایای همچون افزایش دقت، کاهش هزینه و زمان را در پی خواهد داشت که البته این امر به همکاری نزدیک قضائی نیاز دارد.

پنل نرم افزار- پایگاه داده و زیرساخت، امنیت اطلاعات

در این بخش از نشست مسیر پیشرفت و توسعه دو حوزه نرم افزار-پایگاه داده و نیز حوزه زیرساخت و امنیت اطلاعات در قوه قضائیه مرور و بررسی گردید. در حوزه نرم‌افزار سیر شکل‌گیری و پیشرفت سامانه مدیریت پرونده قضایی (CMS) بیان و مسائل مربوط به مدیریت نگهداری داده‌های این سامانه در معماری پایگاه داده شرح داده شد. مسائل کار با سامانه مدیریت پایگاه داده عملیاتی و ابعاد اجرایی آن ازجمله اهم موضوعات در این قسمت از پنل بود.

در ادامه مسائل زیرساختی، شبکه‌ای و حوزه اجرایی امنیت اطلاعات در قوه قضائیه بیان شد. گزارشی از پروژه‌ها و طرح‌های اجرایی شده در توسعه شبکه‌ای قوه قضائیه در سطح کل کشور، اقدامات بهبود کیفیت ارائه خدمت بر اساس توسعه زیرساختی و ... مدنظر قرار گرفت. در ادامه تمرکز بر روی دو ایده مهندسی امنیت و تلاش‌ها به سمت مهاجرت به بسترهای نرم‌افزاری متن باز به عنوان رهیافت‌های پیشنهادی در پنل بحث شد.

جمع بندی نخبگان شرکت کننده از پنل های تخصصی و نشست

پس از پایان ارائه‌های پنل، حضار به ارائه نقطه نظرات خود در زمینه هر یک از موضوعات پرداختند. برخی از اساتید با توجه به اینکه بخشی از فعالیت‌های قوه قضائیه فنی و فناورانه است بخش دیگر آن نیز مربوط به حقوق در فضای فناوری اطلاعات است، تأکید بر ورود تخصصی قوه قضائیه در پرورش نیروی متخصص در حوزه فناوری اطلاعات داشتند. در انتها نیز، موضوع پیشنهاد راه‌اندازی رشته حقوق فناوری اطلاعات با پشتیبانی قوه قضائیه مطرح و پیرامون آن صحبت شد.

روابط عمومی و اطلاع رسانی پژوهشگاه قوه قضاییه

کد: 5008402

زمان انتشار: سه شنبه 22 اسفند 1396 09:30 ق.ظ

تعداد نمایش: 175

نتیجه ای برای نمایش وجود ندارد

نام

ایمیل

نظر

امتیاز

 
 

© تمامی حقوق این سایت متعلق به پژوهشگاه قوه قضاییه می باشد. ⚖